Φρένο κινητήρα στη μοτοσυκλέτα: Πώς χρησιμοποιείται σωστά και ποια είναι τα όριά του

Engine brake: Πώς φρενάρει ο κινητήρας και τι δεν πρέπει να κάνεις
Τι είναι το engine brake και γιατί “φρενάρει” η μοτοσυκλέτα.
Πώς χρησιμοποιείται σωστά το engine brake.
Γιατί το engine brake είναι πολύ χρήσιμο στο βουνό.
Γιατί στα scooter το φρένο κινητήρα είναι σχεδόν ανύπαρκτο.
Τι είναι το engine brake και γιατί “φρενάρει” η μοτοσυκλέτα
Πολλοί νεότεροι αναβάτες που ξεκίνησαν την επαφή τους με τα δίκυκλα πάνω σε scooter ίσως να μην έχουν εξοικειωθεί με τη λειτουργία του engine brake, δηλαδή του φρεναρίσματος μέσω του κινητήρα.
Πρόκειται για μια τεχνική που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στις μοτοσυκλέτες, ιδιαίτερα πριν εμφανιστούν τα σύγχρονα πανίσχυρα φρένα και τα εξελιγμένα ABS συστήματα.
Η λογική πίσω από το φρένο κινητήρα είναι απλή. Όταν κλείνει το γκάζι, ο κινητήρας σταματά να παράγει ώθηση, όμως όλα τα εσωτερικά μηχανικά μέρη συνεχίζουν να κινούνται. Πιστόνια, στρόφαλος, εκκεντροφόροι και κιβώτιο δημιουργούν αντίσταση περιστροφής, η οποία μεταφέρεται στον πίσω τροχό και επιβραδύνει τη μοτοσυκλέτα.
ΓιΆ αυτό πολλές φορές νιώθεις τη μοτοσυκλέτα να “κρατάει” έντονα μόλις αφήσεις το γκάζι, ειδικά σε μεγαλύτερους κινητήρες.
Στην πράξη, το engine brake βοηθά σημαντικά στη σταδιακή επιβράδυνση, μειώνοντας την ανάγκη για συνεχόμενη χρήση των φρένων.
Πώς χρησιμοποιείται σωστά το engine brake
Η σωστή χρήση του engine brake απαιτεί ομαλές κινήσεις και σωστό συγχρονισμό με το κιβώτιο ταχυτήτων.
Η βασική αρχή είναι ότι σε κάθε φάση επιβράδυνσης πρέπει πρώτα να κλείνει πλήρως το γκάζι, ώστε ο κινητήρας να αρχίσει να λειτουργεί σαν μηχανικό “φρένο”.
Για ακόμα πιο έντονη επιβράδυνση, ο αναβάτης μπορεί να κατεβάσει σχέση στο κιβώτιο, πάντα όμως με σωστή εκτίμηση της ταχύτητας. Αν το κατέβασμα γίνει βίαια ή σε υπερβολικά υψηλές στροφές, υπάρχει κίνδυνος μπλοκαρίσματος του πίσω τροχού ή υπερστροφίας του κινητήρα.
Εδώ παίζει τεράστιο ρόλο και η σωστή χρήση του συμπλέκτη. Η μανέτα πρέπει να αφήνεται προοδευτικά και όχι απότομα, γιατί διαφορετικά η μοτοσυκλέτα μπορεί να αντιδράσει βίαια, ειδικά σε ολισθηρό οδόστρωμα ή μέσα στη στροφή.
Οι μεγαλύτεροι κινητήρες παράγουν συνήθως πολύ πιο ισχυρό φρένο κινητήρα, κάτι που βοηθά σημαντικά στην επιβράδυνση αλλά απαιτεί και μεγαλύτερη προσοχή από τον αναβάτη.
Διαβάστε επίσης:
Γιατί το engine brake είναι πολύ χρήσιμο στο βουνό
Η χρήση του engine brake γίνεται ιδιαίτερα σημαντική στις ορεινές διαδρομές και κυρίως στις μεγάλες κατηφόρες.
Σε δρόμους με συνεχόμενες στροφές και έντονη υψομετρική διαφορά, το συνεχές φρενάρισμα μπορεί να κουράσει το σύστημα πέδησης και να ανεβάσει πολύ τις θερμοκρασίες στα φρένα.
Το φρενάρισμα μέσω του κινητήρα βοηθά τη μοτοσυκλέτα να διατηρεί πιο σταθερό ρυθμό, μειώνει την καταπόνηση των δίσκων και των τακακιών και προσφέρει πιο ομαλή επιβράδυνση πριν την είσοδο στη στροφή.
Πολλοί έμπειροι αναβάτες χρησιμοποιούν το engine brake ακόμα και για να “ζωγραφίζουν” τις κλειστές φουρκέτες σε επαρχιακούς δρόμους, διατηρώντας καλύτερο έλεγχο της μοτοσυκλέτας.
Στις supersport και adventure μοτοσυκλέτες νέας γενιάς, πολλά ηλεκτρονικά συστήματα πλέον ελέγχουν ενεργά το engine brake, ώστε να αποφεύγεται το μπλοκάρισμα του πίσω τροχού σε επιθετικά κατεβάσματα σχέσεων.
Γιατί στα scooter το φρένο κινητήρα είναι σχεδόν ανύπαρκτο
Το engine brake λειτουργεί αποτελεσματικά κυρίως στις μοτοσυκλέτες με συμβατικό κιβώτιο ταχυτήτων.
Στα scooter με κιβώτιο CVT και variator η κατάσταση είναι διαφορετική. Το σύστημα μετάδοσης επιλέγει αυτόματα τη “σχέση” λειτουργίας ανάλογα με την ταχύτητα, χωρίς να επιτρέπει ουσιαστικά έντονο κατέβασμα σχέσεων κατά την επιβράδυνση.
Αυτό σημαίνει ότι όταν ο αναβάτης κλείνει το γκάζι, το scooter δεν εμφανίζει την ίδια ισχυρή επιβράδυνση που έχει μια μοτοσυκλέτα με χειροκίνητο κιβώτιο.
Για αυτόν τον λόγο, οι αναβάτες scooter βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στα φρένα, ενώ στις μοτοσυκλέτες το φρένο κινητήρα αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της συνολικής οδήγησης.
