Μερικές φορές, ακόμα και το στερεοτυπικό «τα λόγια είναι φτωχά» μοιάζει… χρεοκοπημένο. Ο Χρήστος Κωφίτης είναι ένας μοναδικός καλλιτέχνης, εκφραστής δίτροχων ονείρων σε τρεις διαστάσεις.
Στο άρθρο που διαβάζετε, μιλάμε με τον Χρήστο Κωφίτη, και σας παρουσιάζουμε το πιο πρόσφατο project του, μια βέσπα σε στρατιωτικό μοτίβο, που ακούει στο όνομα Guardian, δηλαδή φρουρός. Σύντομα, σε επόμενο άρθροθα σας παρουσιάσουμε και τις υπολοιπες απίστευτες δημιουργίες του, τη Χίμαιρα, το σιδερένιο άλογο, τη Μάστιγα, κλπ.
Moto-Τρίτη: Χρήστο, πες μας από πού ξεκίνησες.
Χρήστος Κωφίτης: Ξεκίνησα τελειώνοντας μια σχολή, την Α Δημοσία Κατωτέρα Τεχνική Σχολή Αθηνών στη Νέα Σμύρνη, πιτσιρίκος τότε, κι έμαθα ότι έχει να κάνει με κινητήρες εσωτερικής καύσεως και ηλεκτροκινητήρες. Αυτές ήταν μεν γνώσεις για μένα, δεν μου άρεσε όμως καθόλου η δουλειά. Έμαθα πράγματα, που όμως κράτησα στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Μετά προχώρησα σε ζωγραφική για πήλινα αγγεία, και καπάκι φανοποιός. Ασχολήθηκα δηλαδή με τη λαμαρίνα. Άρχισαν να μπαίνουν οι τέχνες μέσα μου, η μια μετά την άλλη. Αργότερα, γιατί έκανα δύο επαγγέλματα μαζί, φανοποιία και ζωγραφική σε πήλινα αγγεία, πέρασα στην αγγειοπλαστική. Ασχολήθηκα με τον πηλό. Και μετά τον πηλό πήγα σε πιο πλαστικές μορφές, ας το πούμε έτσι, δούλεψα πολυεστέρα. Γύψο. Σιδηρόστοκο. Κι άρχισα έτσι να δίνω μορφή στις ιδέες μου.
Δεν τελείωσα κάποια σχολή γλυπτικής, ή την Καλών Τεχνών, είχα το χάρισμα της ζωγραφικής, δούλεψα και σαν σκιτσογράφος στην Ελευθεροτυπία. Έκανα 27 επαγγέλματα! Ασχολήθηκα με το κόσμημα, ασχολήθηκα με το ρούχο, τέλειωσα τη σχολή Βελουδάκη, τρία χρόνια ήταν, από το 1990-1993, με αποτέλεσμα… ξέρεις, το ρούχο είναι πολύ δύσκολο πράγμα. Σταθερή μορφή όσο το φοράς, αλλά μόλις το αφήσεις και πέσει κάτω, γίνεται σα νερό… «σπλιάκ»! Και ξέρεις τι έγινε; Μόλις έμαθα τα μυστικά του ρούχου, άρχισαν να μου φαίνονται πολύ εύκολα τα μυστικά της λαμαρίνας! Γιατί; Λόγω του σταθερού σχήματος που μπορεί να πάρει όποια μορφή θέλεις, και μετά μένει όπως τη φαντάστηκες. Έτσι έγιναν αυτά που βλέπεις.
Μοτοσικλέτες, βέσπες, ρεζερβουάρ, όλα χειροποίητα. Παίρνεις λαμαρίνα τρία χιλιοστά, δύο χιλιοστά, ένα χιλιοστά, χαλκό, μπρούτζο, και τα μορφοποιείς. Τους δίνεις οποιοδήποτε σχήμα. Καμπύλες, γωνίες, αιχμές, τα πάντα. Έτσι μαζεύτηκαν 27 τέχνες, με εμένα να ψάχνω να βρω ένα επιχειρηματία να είναι λογικός, σοβαρός, να μπορέσω να δουλέψω για αυτόν και να παράξω τις ιδέες μου. Δεν τον βρήκα! Με αποτέλεσμα να συσσωρευτούν οι γνώσεις μέσα μου… και τώρα να φτιάχνω ότι θέλω εγώ.
Μ.Τ.: Πώς και ασχολήθηκες και με τη μοτοσικλέτα;
Χρήστος Κωφίτης: Οι μοτοσικλέτες είναι πολύ αγαπημένο θέμα. Είναι σαν τις γυναίκες, είναι γεμάτες καμπύλες, είναι γρήγορες, είναι επικίνδυνες… είναι γυναικεία κατάσταση! Το πρώτο μηχανάκι που έφτιαξα ήταν ένα BMW 600άρι μπόξερ, στο οποίο του άλλαξα τα φώτα. Μάκρυνα το σκελετό… ήταν ψιλοεπικίνδυνη κατάσταση! Ήταν το πρώτο δίκυκλο που έφτιαξα, και το κυκλοφορούσα με τη δέουσα προσοχή. Στο τρίμηνο πάνω, το έβαλα ξανά μέσα στο εργαστήρι μου, και η δεύτερη έκδοση ήταν πολύ πιο προσεγμένη, πολύ πιο σοβαρή δουλειά, και είχε και επιδόσεις, ήταν γρήγορη, δεν ήταν… μακρινάρι! Αυτή η μοτοσικλέτα δεν έγινε κατόπιν παραγγελίας, για πάρτη μου ήταν. Κατόπιν το πούλησα, το 1987. Και μετά πήρα το R 100 το μεγάλο και άρχισα να το δουλεύω.
Έτσι ξεκίνησε το παιχνίδι με τα μηχανάκια. Ο κόσμος που έβλεπε τι μπορούσα να κάνω πάνω στα μηχανάκια ερχόταν και μου έλεγε: «έχω μια βέσπα και θέλω να φτιάξω…» Κι εγώ του έλεγα: «τι θέλεις να κάνεις, πες μου το ζώδιο σου, τι ομάδα είσαι, τι σου αρέσει»… έβγαζα τα μυστικά, ας το πούμε έτσι, που κρύβει ο καθένας μέσα του, και τα έδινα πάνω στη μοτοσικλέτα. Ο Κώστας για παράδειγμα (ο ιδιοκτήτης της εντυπωσιακής vespa που ακούει στο όνομα Guardian) ήταν Συνταγματάρχης. Οπότε κι εγώ του έφτιαξα ένα στρατιωτικό μηχανάκι. Με χειροβομβίδες πάνω του (αληθινές, χωρίς γόμωση), με σφαίρες (επίσης αληθινές), με τρία αστέρια, με, με…
Μ.Τ.: Περιέγραψε μας τη δημιουργική διαδικασία που περνάς σε κάθε μοτοσικλέτα, μαζί με τον πελάτη σου.
Χρήστος Κωφίτης: Αφού μιλήσουμε πρώτα, και καταλήξουμε κάπου, πώς θα ήθελε τη μοτοσικλέτα του, το σχεδιάζω, του δείχνω μια-δυο εκδοχές πώς θα είναι στο περίπου, συμφωνούμε για την εκδοχή που θα ακολουθήσω, και ξεκινώ την κατασκευή. Κατά την κατασκευή τώρα, είτε για λόγους ευκολίας, είτε για λόγους δυσκολίας -συνήθως το δεύτερο γίνεται- το project αλλάζει. Δεν αποφεύγω τη δουλειά, δεν αποφεύγω τη δυσκολία, αντίθετα, φορτώνω τη δουλειά! Βγάζω δουλειές που είναι δύσκολες και χρονοβόρες, ενώ δεν πληρώνονται κιόλας. Κι όχι με την κακή έννοια «δεν πληρώνει ο πελάτης», αλλά είναι πολύ δύσκολες δουλειές.
Για παράδειγμα, το πάτωμα της ποδιάς του Guardian είναι διπλό, για να βγαίνει φως από μέσα το βράδυ, να γίνεται ένα… ολοκαύτωμα! Αυτές είναι ιδέες που μου έρχονται στην πορεία, τις προτείνω στον πελάτη, και τις εφαρμόζω. Τα βάφω, τα οξειδώνω, τους βγάζω το μέταλλο, δημιουργώ νερά… αποτέλεσμα; Tελικά η μοτοσικλέτα να βγαίνει τρεις φορές πιο όμορφη από το αρχικό σχέδιο! Μ.Τ.: Πόσο σου παίρνει να ολοκληρώσεις ένα τέτοιο project;
Χρήστος Κωφίτης: Το συγκεκριμένο PX (το Guardian), το βεσπάκι, μου πήρε 12 μήνες. Τα πάντα πάνω του είναι χειροποίητα. Υλικά; Μπρούτζος, χαλκός, αλουμίνιο, δέρμα, γυαλί, φώτα led, μεγεθυντικοί φακοί, λαμαρίνα τριών χιλιοστών που πολύ δύσκολα «κουρμπάρεται»... ακόμα και ότι μαμίσιο πήραμε, του αλλάξαμε τόσο πολύ μορφή που πρόκειται για κάτι καινούργιο. Δώδεκα μήνες δεν ήταν εργάσιμοι, ήταν όμως οι εφτά-οκτώ. Τους υπόλοιπους, το μηχανάκι παρέμενε στο εργαστήριο… θέλεις να το δεις, να εμπνευστείς, το παρατηρείς, κάνεις αλλαγές στο αρχικό σχέδιο, δεν υπήρχε ούτε μέρα που να μη σκεφτόμουν τι θα κάνω πάνω σε αυτό το μηχανάκι! Ούτε Σάββατο, ούτε Κυριακή, ούτε γιορτή, ούτε τίποτα. Αυτό είναι ένα είδος παράνοιας που έχω.
Με έπαιρνε ο Κώστας τηλέφωνο να με ρωτήσει τι κάνω, κι εγώ… τι έκανα; Κάπνιζα και σχεδίαζα πάνω στα τσιγαρόχαρτα νέες ιδέες για τη βέσπα! Κάνω το αρχικό σχέδιο και μετά… σχεδιάζω στα χαρτάκια! Τάκα-τάκα-τάκα, σχεδιάζω μορφές… εκατοντάδες χαρτάκια, σχεδιάζω τιμόνια, πατώματα, καπάκια, σέλες, μέχρι να καταλήξω στο απόλυτο. Σε αυτό που πιστεύω πως θα αρέσει περισσότερο στον πελάτη αλλά και σε μένα.
-Εδώ παρεμβαίνει ο Κώστας, ο ιδιοκτήτης του Guardian.- Έχει κι ένα άλλο… πρόβλημα. Ότι παλιοσίδερα δει πεταμένα στο δρόμο, σταματάει, τα μαζεύει και τα φέρνει στο εργαστήρι του. Τα έχει εδώ. Κάποια στιγμή χρειάζεται κάτι, για παράδειγμα στη βέσπα μου, θέλαμε ένα ψαλίδι, μου λέει έχω, περίμενε. Και τρέχει κάτω, στα σίδερα που έχει μαζέψει… και το φέρνει. Και ταιριάζει ακριβώς!
Χρήστος Κωφίτης: Επειδή ένας τομέας της δουλειάς μου ήταν η βιομηχανική γλυπτική, το design, τι έκανα; έπαιρνα από μάντρες ρουλεμάν, γρανάζια, αλυσίδες… από εκσκαφείς, από μπουλντόζες, από οτιδήποτε. Κι έφτιαξα μια δουλειά από γραφεία, καρέκλες, πολυθρόνες, φωτιστικά, κλπ, μέσα από απομεινάρια της βιομηχανικής επανάστασης του 1960-70-80. Πήρα εξαρτήματα που βρίσκονται κρυμμένα μέσα σε κάρτερ, και δεν φαίνονται. Εγώ τα έβγαλα στην επιφάνεια, τους έδωσα μια νέα λειτουργικότητα. Γραφεία που αλλάζουν μορφή, γίνονται σχεδιαστήρια, ο φωτισμός από πάνω έρχεται κάτω, οι πολυθρόνες είχαν κίνηση, γινόταν περιστροφικές, κλπ.
Αυτό με εκπαίδευσε να εξετάζω αυτά που οι άλλοι θεωρούν σκουπίδια, και να επιλέγω εξαρτήματα που κάποτε, αρκετά αργότερα, θα μου χρησιμεύσουν σε κάποιο project. Έτσι γλιτώνω μεν χρόνο, όμως όλα αυτά θέλουν τροποποίηση. Μπαίνεις μέσα στο μέταλλο! Μπαίνεις στη μοριακή δομή του μετάλλου και το κοιτάς σαν ίσος προς ίσο, όχι από έξω, από μέσα. Και καταλαβαίνεις τι θέλει, και τι σχήμα θα του δώσεις. Βλέπεις αν θέλει σφυρηλάτημα, αν…
Συνήθως αποφεύγω να βάλω φωτιά πάνω στα μέταλλα, γιατί τα νεκρώνεις, τα σακατεύεις. Ένα παράδειγμα για τα «σκουπίδια» που χρησιμοποιώ; Το φανάρι του Guardian είναι ένα μεγάλο… ρουλεμάν, που το είχα μαζέψει παλιά, και ταίριαξε ακριβώς στη βέσπα. Έχουμε βγάλει τις μεταλλικές μπίλιες, και τις έχουμε αντικαταστήσει με μπίλιες από… χαλαζία, κι αυτές δανείζονται το φωτισμό από το κεντρικό led, και τον μοιράζουν περιφερειακά στο φανάρι!
Μ.Τ.: Πόσα δίκυκλα έχεις φτιάξει;
Χρήστος Κωφίτης: Συνολικά καμιά δεκαπενταριά. Τα περισσότερα έχουν πουληθεί. Είχα δουλέψει για την παντροχική, έχει κλείσει τώρα. Εκεί είχα φτιάξει 10 custom, είχα ασχοληθεί με κάποια Harley-Davidson, όχι όμως να τα φτιάξω σε βαθμό όπως τα Chimaira, Guardian, Magna, κλπ. Άλλαζα κάποιο τιμόνι, τα ποδωστήρια, φτερά, όλα τα περιφερειακά της μοτοσικλέτας. Όχι σκελετούς ή αλλαγές σε γωνία κάστερ, και λοιπά γεωμετρικά χαρακτηριστικά, όπως στο Magna που του έχω βάλει πιρούνι από Yamaha R1, κλπ.
Και τα τελευταία δύο χρόνια, έχω αρχίσει να φτιάχνω και βεσπάκια, όπως το Iron Horse και το Guardian. Έχω φτιάξει και μπόμπο-τσόπερ, αυτός τώρα βρίσκεται στην Πλάκα κάπου, αν θυμάμαι καλά πρέπει να είναι διακοσμητικός, κρεμασμένος από το ταβάνι! Με τους περισσότερους πελάτες γινόμαστε φίλοι, κρατάμε επαφή, βγαίνουμε, πάμε για κάνα ψαράκι.
Μ.Τ.: Έχεις πάρει μέρος και σε διαγωνισμούς.
Χρήστος Κωφίτης: Έχω λάβει μέρος σε διαγωνισμούς στο ρούχο, έχω πάρει βραβεία, επαίνους, κλπ. Έχω λάβει μέρος σε παγκόσμιο διαγωνισμό ρούχου στη Γαλλία, όπου είχα έρθει τέταρτος. Αλλά αν μιλάμε για τα μηχανάκια, έχω λάβει μέρος στον παγκόσμιο διαγωνισμό AMD World Championship of Custom Bike Building, με τη «Χίμαιρα», το 2011. Ο διαγωνισμός έγινε στη Νότια Ντακότα, στο θρυλικό Sturgis, ένα χωριό 6.000 κατοίκων, που κατά το διαγωνισμό φιλοξενεί κοντά στις 60.000 μοτοσικλέτες! Δεν έχω λόγια να περιγράψω αυτά που είδα εκεί.
Είδα αεροπλάνο, φάντομ, που το είχαν μετατρέψει σε chopper! Είδα ιστιοφόρο chopper, που δούλευε και με αέρα, και με κινητήρα στη… νηνεμία. Εκεί υπάρχει παιδεία, και κουλτούρα μοτοσικλέτας, υπάρχουν φυσικά και τα Harley. Κι οι μεγάλοι κατασκευαστές των Η.Π.Α. έτσι ξεκίνησαν. Ο καθένας από το γκαράζ του. Μπάρμπεκιου, μπυρίτσα, κουβεντούλα, παρέα, και custom μοτοσικλέτες. Πήγα κι εγώ, με έξοδα που έβαλα από την τσέπη μου -έψαχνα για σπόνσορα, αλλά που να βρεις στην Ελλάδα σπόνσορα, ειδικά αυτή την εποχή-, έβαλα τη Χίμαιρα σε φορτωτική και πήγα. Ήμουν ο πρώτος Έλληνας που έλαβε μέρος στο διαγωνισμό. Βλέπεις, το επίπεδο του customizing στην Ελλάδα μόνο τώρα τελευταία έχει ανέβει.
Πήρα μεν την 18η θέση ανάμεσα σε 80 συμμετοχές, όμως απογοητεύτηκα ελαφρώς. Πίστευα πως μπορούσα να πάω καλύτερα, ενώ ήθελα να πουλήσω και τη μοτοσικλέτα, όμως δεν έγινε έτσι -απαγορεύεται να βάλεις πωλητήριο κατά τη διάρκεια του πρωταθλήματος. Η συγκεκριμένη μοτοσικλέτα (Χίμαιρα) διαφέρει από το σύνηθες επίπεδο customizing. Είναι μηχανική-γλυπτική, όχι ότι δεν κυκλοφορεί. Και γρήγορη, και άνετη είναι, εκτός από εντυπωσιακή, απλώς είναι για μεγάλους, ανοιχτούς δρόμους.
Μ.Τ.: Τι συνθήκες αντιμετωπίζεις σήμερα στο επάγγελμα σου;
Χρήστος Κωφίτης: Πλέον οι τόρνοι CNC, κι οι παντογράφοι, μπορούν να αντικαταστήσουν το γλύπτη, αφού ο καθένας μπορεί να δώσει ένα σχέδιο, το κομπιούτερ το διαβάζει, και σου βγάζει το αποτέλεσμα που θέλεις, σε ξύλο, σε μέταλλο, κλπ. Έτσι ο γλύπτης σήμερα περιορίζεται στις καλές τέχνες. Όμως εγώ δεν κάνω καλές τέχνες. «Εκπορνεύω» την τέχνη μου, τη βγάζω στο δρόμο. Είναι μεν γλυπτική, αλλά είναι πια στο δρόμο, όχι στις γκαλερί. Επίσης, οι πελάτες είναι λίγοι. Με την κρίση μιλάμε για καμιά δεκαριά ανθρώπους που θα ήθελαν ένα ξεχωριστό, μοναδικό custom. Βλέποντας και κάνοντας. Σύντομα θα πάω σε ένα μεγάλο χώρο 900τμ. στον Πειραιά, όπου θα ασχοληθώ όχι τόσο με μοτοσικλέτες, αλλά με γλυπτική και design.
Βιογραφικό Γεννημένος το 1962 στην Αθήνα, ο Χρήστος Κωφίτης σπούδασε και απέκτησε μηχανολογικές γνώσεις στη σχολή ΑΔΚΤΣΑ, και σχέδιο μόδας στη σχολή Βελουδάκη. Εργάστηκε στο κόσμημα (ασήμι – μπρούντζο), στη σχεδίαση και κατασκευή επίπλων, στο ρούχο και αξεσουάρ. Επίσης, πειραματίστηκε με τη γλυπτική σε ανακυκλώσιμα υλικά (μέταλλο, ξύλο, πλεξιγκλάς, ρητίνες, δέρμα), ενώ παράλληλα κατασκευάζει εντυπωσιακές Custom μοτοσικλέτες.
Το 2001 δημιούργησε μια σειρά γλυπτών έργων τέχνης που παρουσίασε στην γκαλερί ELEMENTS στο Κολωνάκι, με τίτλο THE BIG BANG.
Συνεργάστηκε με επώνυμους επιχειρηματίες και καλλιτέχνες, δημιουργώντας σειρά από σχέδια, γλυπτά, ρούχα και κοσμήματα (Μάκης Τσέλιος, Άννα Βίσση, studio φωτογραφίας C. Coutayar κ.λ.π.). Πήρε μέρος σε διαγωνισμούς, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αποσπώντας επαίνους και βραβεία (INTERSHOW, TEXTILIA) και κατακτώντας το πρώτο βραβείο Έλληνα σχεδιαστή στον Παγκόσμιο διαγωνισμό νέων σχεδιαστών στο Παρίσι, υπό την αιγίδα της UNESCO, και το τέταρτο παγκοσμίως, ανάμεσα σε 60 χώρες και 240 συμμετοχές.
Τον Ιανουάριο του 2011 δημιουργεί την Pulsar Project και Τον Αύγουστο του 2011, πήρε μέρος στον παγκόσμιο διαγωνισμό A.M.D World Championship για την ανάδειξη της καλύτερης Χειροποίητης μοτοσικλέτας, στο Sturgis της Νότιας Ντακότα των Η.Π.Α. Με μια μοτοσικλέτα γλυπτό δικής του έμπνευσης και κατασκευής. Η ελληνική συμμετοχή με το όνομα «Χίμαιρα» κατέλαβε την 18η θέση παγκοσμίως, ανάμεσα σε 80 συμμετοχές.
Β«ΞολοΟΟΞ½ΞΏΟΒ» ΟΟΞΏ ΟΞ―ΟΟ ΞΊΞ¬ΞΈΞΉΟΞΌΞ±! ΞΞ¬Ξ½Ξ΅ΞΉΟ ΟΞΏ αμάξι ΟΞΏΟ
Β«Οαγίδα ΞΈΞ±Ξ½Ξ¬ΟΞΏΟ
Β»;