Εσύ μπορείς να διαγνώσεις βλάβες ακούγοντας το ρελαντί της μοτοσυκλέτας;
Ο ήχος του κινητήρα φανερώνει αν κάτι «δεν πάει καλά»
Το ανθρώπινο αυτί «χάνει», τα Μαθηματικά όχι
Αυτό το ακουστικό τεστ θα σου πει αν πρέπει να ρυθμίσεις βαλβίδες ή όχι
Μπορεί η τεχνολογία να αντικαταστήσει το αυτί του έμπειρου μηχανικού;
Ο ήχος του κινητήρα φανερώνει αν κάτι «δεν πάει καλά»
Οι κινητήρες εσωτερικής καύσης παράγουν ήχο που για κάποιους είναι ο λόγος που μπήκαν στον κόσμο των μοτοσυκλετών. Ο ήχος των συμπιεσμένων αερίων που εγκαταλείπουν τις βαλβίδες εξαγωγής και οδηγούνται στο τελικό της εξάτμισης , οι δονήσεις των εξωτερικών τμημάτων του κινητήρα, οι αλλεπάλληλες αλλαγές πιέσεων στο θάλαμο καύσης, οι κινήσεις των πιστονιών στα ακρότατα, ο συντονισμός από την περιστροφική κίνηση των αξόνων · όλα αυτά συνθέτουν τον ήχο της αγαπημένης σου μοτοσυκλέτας. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που αυτός ο ήχος σταματά να γίνεται μελωδία αλλά εφιάλτης; Είσαι σίγουρος πως αυτό που ακούς είναι ασυνήθιστο ή μήπως απλά έβαλες κακό καύσιμο; Ακούς τις βαλβίδες να χτυπάνε ή παρανοείς;
Μεταξύ των κατηγοριών των αναβατών, υπάρχουν κάποιοι που γυρνάν το κλειδί και φεύγουν και κάποιοι που γίνονται εμμονικοί με την κατάσταση της μοτοσυκλέτας τους. Ενώ και οι δύο έχουν τα … «δίκια» τους, εξελίξεις της τεχνολογίας αφαιρούν τον ανθρώπινο παράγοντα από την διάγνωση βλαβών κινητήρα μέσω ακουστικής μηχανικής.
Το ανθρώπινο αυτί «χάνει», τα Μαθηματικά όχι
Το ανθρώπινο αυτί είναι ένα εξαιρετικό «εργαλείο» αλλά έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα: συνηθίζει. Ζει μέσα στον ίδιο ήχο κάθε μέρα και σταδιακά παύει να αντιλαμβάνεται τις μικρές αλλαγές. Ένας κινητήρας που δουλεύει ελάχιστα πιο «ξερός», ένα ρουλεμάν που αρχίζει να κάνει ένα ανεπαίσθητο θόρυβο, ένας μηχανικός θόρυβος που αυξάνεται ανεπαίσθητα σε συχνότητα – όλα αυτά μπορεί να περάσουν απαρατήρητα. Όχι επειδή η πληροφορία δεν υπάρχει, αλλά επειδή ο εγκέφαλος «φιλτράρει» την πληροφορία. Τα Μαθηματικά δεν συνηθίζουν και δεν επηρεάζονται από εξωτερικούς παράγοντες. Αντιθέτως, η συχνότητα του ήχου μετατρέπεται σε αριθμούς και οι αριθμοί μετατρέπονται σε εικόνα, και το αποτέλεσμα μπορείς να το φανταστείς σαν ένα καρδιογράφημα. Το διάγραμμα ήχου ή αλλιώς … «καρδιογράφημα» σου έχει την πληροφορία, αρκεί να μπορείς να την δεις.
Αυτό το ακουστικό τεστ θα σου πει αν πρέπει να ρυθμίσεις βαλβίδες ή όχι
Και αφού φτάσαμε στο σημείο να διαπιστώσουμε από το διάγραμμα ήχου ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, πως θα καταλάβουμε τι είναι; Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και βρίσκει έδαφος και στην διάγνωση «ασθενειών» της μοτοσυκλέτας σου. Ειδικοί αλγόριθμοι προγραμματίζονται για να αναγνωρίζουν μοτίβα σε διαγράμματα ήχου που δεν ταιριάζουν με τα «φυσιολογικά». Αυτό γίνεται με την καταγραφή του ήχου ενός υγιούς κινητήρα, ούτως ώστε το διάγραμμα ήχου του να χρησιμοποιείται για σύγκριση με όμοιο κινητήρα που ελέγχεται.
Το πάνω διάγραμμα ήχου είναι ο ήχος που παράγεται από τις βαλβίδες μιας μοτοσυκλέτας που δεν χρειάζονται ρύθμιση, ενώ το κάτω διάγραμμα είναι ο ήχος που παράγεται από βαλβίδες της ίδιας μοτοσυκλέτας που θέλουν ρύθμιση.
Αν παρατηρείς διαφορά ανάμεσα στα δύο διαγράμματα, τότε καταλαβαίνεις ότι η μοτοσυκλέτα που παράγει τον ήχο στο κάτω διάγραμμα χρειάζεται ρύθμιση βαλβίδων.
Μπορεί η τεχνολογία να αντικαταστήσει το αυτί του έμπειρου μηχανικού;
Η τεχνολογία δεν έρχεται για να αντικαταστήσει το αυτί του έμπειρου μηχανικού – έρχεται για να το ξεπεράσει εκεί όπου το ανθρώπινο σώμα έχει όρια. Ο μηχανικός ακούει, συγκρίνει, θυμάται. Η τεχνολογία καταγράφει, μετρά και δεν ξεχνά ποτέ. Το αυτί μπορεί να εντοπίσει τον «λάθος» ήχο, αλλά δεν μπορεί να τον απομονώσει, να τον μετρήσει σε συχνότητες, να τον συγκρίνει με δεδομένα εκατοντάδων άλλων κινητήρων. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαφορά. Η εμπειρία δίνει κατεύθυνση, η ανάλυση δίνει απόδειξη. Το μέλλον της διάγνωσης δεν θα είναι ούτε αποκλειστικά ανθρώπινο ούτε πλήρως ψηφιακό, θα είναι η συνεργασία των δύο. Γιατί όσο πολύτιμο και αν είναι το αυτί που έχει ακούσει χιλιάδες κινητήρες, άλλο τόσο ανεκτίμητο είναι το εργαλείο που μπορεί να ακούσει αυτό που το αυτί δεν έχει μάθει να ξεχωρίζει.
.jpg)
