Τον μοναδικό σε όλη την Ευρώπη εξομοιωτή οδήγησης μοτοσικλέτας είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε στη Θεσσαλονίκη, κατά την επίσκεψη μας στο I.MET. (Ινστιτούτο Μεταφορών). Πρόκειται για ένα εξαιρετικό μέσο παρατήρησης και καταγραφής των αντιδράσεων των οδηγών σε όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικές συνθήκες.
Ο προσομοιωτής οδήγησης μοτοσικλέτας του Ι.ΜΕΤ. βασίζεται σε πλαίσιο μοντέλου Yamaha, το οποίο έχει τροποποιηθεί ώστε να γίνει η στήριξη της μοτοσικλέτας στο μηχανισμό και η ενσωμάτωση των συστημάτων ελέγχου στη θέση που πρώτα είχε η ανάρτηση. Η θέση όλων των μοχλών ελέγχου δεν έχει αλλάξει και το σήμα όλων των λειτουργιών μεταδίδεται στον κεντρικό υπολογιστή (controller) του προσομοιωτή, που συλλέγει όλες τις πληροφορίες από τους αισθητήρες του συνόλου.
Όλοι οι μοχλοί ελέγχου, όπως τιμόνι και μοχλός επιτάχυνσης, πέδησης, αλλαγής ταχυτήτων και φρένου, διαθέτουν σύστημα παροχής ανάδρασης, ώστε ο οδηγός να έχει την αίσθηση πραγματικής οδήγησης. Μάλιστα, ο «λαιμός» του τιμονιού μεταφέρει την αίσθηση επιτάχυνσης, όπως και επιβράδυνσης, μέσω του μεταβαλλόμενου μήκους του, το οποίο μεταβάλλει με τη σειρά του το μεταξόνιο της μοτοσικλέτας (αυξάνεται υπό επιτάχυνση και μειώνεται υπό επιβράδυνση). Μιας και πρόκειται για ένα ερευνητικό μοντέλο προσομοιωτή, φτιαγμένο για πιο αληθοφανή οδήγηση, το σύνολο δεν στηρίζεται σε κεντρικό μοχλό για την προσομοίωση της κλίσης, αλλά προσπαθεί να προσομοιώσει τη λειτουργία των αναρτήσεων.
Αυτή η διαδικασία επιτρέπει μόνο 15ο μέγιστη κλίση (ρυθμισμένο από τους δημιουργούς του πρώτου προτύπου) και είναι πολύ χρονοβόρα, μιας και απαιτεί πολλές δοκιμές για τη ρύθμιση όλων των παραμέτρων της ανάρτησης της μοτοσικλέτας. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από τους αισθητήρες και τα χειριστήρια της μοτοσικλέτας κατευθύνονται σε έναν από τους τρεις υπολογιστές που αποτελούν το σύστημα του προσομοιωτή.
Το σύνολο έχει συνολικά 5 βαθμούς ελευθερίας για πιο αληθοφανή αίσθηση οδήγησης. Αυτοί είναι προς τη βύθιση του εμπρός μέρους της μοτοσικλέτας, την πλαγιολίσθηση του συνόλου, την κλίση της θέσης οδήγησης, το στρίψιμο του τιμονιού και την επιμήκυνση του λαιμού. Για τα γραφικά, τον προγραμματισμό και τη συλλογή πληροφοριών χρησιμοποιούνται τρεις διαφορετικοί υπολογιστές. Ο προσομοιωτής διαθέτει μια μεγάλη οθόνη, υψηλής ανάλυσης, ενώ στο μέλλον θα υλοποιηθεί σύστημα τριών οθονών για ευρύτερο πεδίο όρασης από τον οδηγό. Το ηχητικό σύστημα δημιουργεί ήχους ανάλογα με τις συνθήκες οδήγησης (ήχος εκκίνησης, ήχος μηχανής ανάλογα με τη χρήση γκαζιού, τριγμός ελαστικών, αέρας, βροχή, κ.λπ.).
Εξέλιξη και σκοπός
Μιας και αυτή η κατασκευή είναι σε πρωταρχικό στάδιο ακόμη, η ανάγκη για εξέλιξη είναι επιτακτική και ταυτόχρονα πολύ κοπιώδης και χρονοβόρα. Ωστόσο, στα άμεσα σχέδια των ερευνητών, για τον προσομοιωτή, είναι η χρήση αισθητήρα δόνησης κάτω από τη σέλα για την πιστότερη αίσθηση της μοτοσικλέτας και του δρόμου από τον αναβάτη. Εκτός αυτού, σχεδιάζεται η τοποθέτηση ενός ανεμιστήρα όμοιου με αυτούς που χρησιμοποιούνται σε αεροσήραγγα, για την προσομοίωση της αντίστασης και του ήχου του αέρα.
Δυστυχώς, μέχρι στιγμής, δεν είναι δυνατή η ανάπτυξη διαφόρων ειδικών σεναρίων οδήγησης, όπως είναι στον προσομοιωτή αυτοκινήτου. Όμως, κατόπιν περαιτέρω προγραμματισμού, στο μέλλον θα είναι δυνατή η διαμόρφωση σεναρίων οδήγησης, βάσει καιρικών φαινομένων και οδηγικής συμπεριφοράς, αλλά και η εφαρμογή των συστημάτων ελέγχου της ικανότητας του αναβάτη για ασφαλή οδήγηση, ώστε να δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητά του.
Λόγω του υψηλού κόστους του, ο προσομοιωτής χρησιμοποιείται καθαρά για πειραματικό σκοπό, ώστε να συλλεχθούν πληροφορίες για τις παραμέτρους οδήγησης μοτοσικλέτας και όχι για εκπαίδευση του ευρέως κοινού. Ο συγκεκριμένος προσομοιωτής είναι ένας από τους τρεις που υπάρχουν στην Ευρώπη και τους πέντε παγκοσμίως, ενώ είναι ο μόνος στην Ευρώπη που είναι αυτή τη στιγμή λειτουργικός και χρησιμοποιείται.