«Biker`s fault» : Φταίει όντως πάντα ο μοτοσυκλετιστής;
Δεν μπορούν να υπολογίσουν με «πόσα έρχεσαι».
Είναι δύσκολο να σε δουν, ειδικά αν κάθεσαι σε λάθος γωνία.
Οδηγούν λες και δεν υπάρχουν μοτοσυκλέτες γύρω τους.
Όσο προσεκτικά και αν οδηγείς, πάντα υπάρχουν οι κακοί οδηγοί
Δεν μπορούν να υπολογίσουν με «πόσα έρχεσαι».
Πολλές συγκρούσεις μεταξύ αυτοκινήτων και μοτοσυκλετιστών δεν προκύπτουν από αδιαφορία αλλά από μια απλή ανθρώπινη αδυναμία: τη δυσκολία εκτίμησης της ταχύτητας και της απόστασης μικρών, κινούμενων αντικειμένων. Ένα μικρό, γρήγορο αντικείμενο —όπως μια μοτοσυκλέτα— δεν μπορεί να εκτιμηθεί εύκολα και παραπλανεί το μάτι, ειδικά σε άτομα που δεν έχουν εμπειρία από μοτοσυκλέτες. Όταν οδηγείς ένα αυτοκίνητο, το πλαίσιο του οχήματος, οι καθρέφτες, ακόμη και οι συνθήκες φωτισμού (αντίθετος ήλιος, σκιές κ.λπ.) αλλάζουν την ορατότητα σου με τα γύρω αντικείμενα· και όλα αυτά οδηγούν στο αποτέλεσμα είναι ότι ένας μοτοσυκλετιστής που φαίνεται «μακριά» μπορεί να φτάνει πολύ γρήγορα. Επιπλέον, οι αναλυτικές δεξιότητες που απαιτούνται για να υπολογίσεις τη σχετική ταχύτητα σε κόμβους και διασταυρώσεις, δεν διδάσκονται συστηματικά στα μαθήματα οδήγησης. Αυτό σημαίνει πως πολλές φορές το σφάλμα είναι αντιληπτικό και όχι ηθελημένο: ο οδηγός του αυτοκινήτου βγαίνει από το στοπ πιστεύοντας ότι έχει χρόνο, χωρίς να συνειδητοποιεί πόσο γρήγορα προσεγγίζει ο μοτοσυκλετιστής. Από νομικής άποψης, το γεγονός αυτό δεν απαλλάσσει τον οδηγό από ευθύνες, αλλά εξηγεί γιατί «η ενοχή» δεν είναι πάντα αποτέλεσμα απερισκεψίας. Να αναφέρουμε πως ασφαλώς δεν μιλάμε για καταστάσεις εντός πόλης, όπου οι ταχύτητες πρέπει να είναι έτσι και αλλιώς χαμηλές. Αναφερόμαστε στους γνωστούς ξεχασμένους επαρχιακούς δρόμους που επιτρέπουν μεγαλύτερες ταχύτητες και όμως καταλήγουν σε «άκυρες» διασταυρώσεις με μικρή ορατότητα. Σε αυτές τις συνθήκες, ο μοτοσυκλετιστής πρέπει να έχει πάντα στο μυαλό του ότι ο οδηγός του ΙΧ δεν θα εκτιμήσει σωστά την ταχύτητα. Μέχρι τότε, η αδυναμία εκτίμησης «με πόσα έρχεσαι» παραμένει ένας ρεαλιστικός λόγος για το πώς γεννιούνται ατυχήματα — κι σε αυτό «ο μοτοσυκλετιστής φταίει».
Είναι δύσκολο να σε δουν, ειδικά αν κάθεσαι σε λάθος γωνία.
Ένα από τα πιο συχνά και παρεξηγημένα αίτια ατυχημάτων μεταξύ αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών είναι η λανθασμένη θέση του μοτοσυκλετιστή στον δρόμο. Συγκεκριμένα, η επιλογή να κινείται πίσω αριστερά από ένα αυτοκίνητο, μέσα στην τυφλή γωνία του αριστερού καθρέφτη, αποτελεί σοβαρό λάθος και μεταφέρει την ευθύνη στον αναβάτη. Ο οδηγός του αυτοκινήτου, ακόμη και αν χρησιμοποιεί σωστά τους καθρέφτες του, δεν έχει φυσική οπτική επαφή με ό,τι βρίσκεται σε αυτή τη ζώνη. Οι τυφλές γωνίες δεν είναι αμέλεια· είναι κατασκευαστικός περιορισμός όλων των οχημάτων. Σαφώς ο οδηγός του αυτοκινήτου πρέπει να ελέγχει τις νεκρές γωνίες των καθρεπτών του προτού αλλάξει λωρίδα περιστρέφοντας το κεφάλι του, αλλά ο αναβάτης πρέπει να αποφεύγει να στέκεται εκεί. Ο μοτοσυκλετιστής που επιλέγει να «κολλάει» πίσω αριστερά, συχνά θεωρεί ότι είναι ορατός επειδή βλέπει τον καθρέφτη του αυτοκινήτου. Αυτό όμως είναι ένα επικίνδυνο λάθος αντίληψης: το ότι βλέπεις τον καθρέφτη δεν σημαίνει ότι σε βλέπουν. Σε μια τέτοια θέση, ο οδηγός μπορεί να ελέγξει καθρέφτες, να βγάλει φλας και να αλλάξει λωρίδα, ενώ η μοτοσυκλέτα παραμένει αόρατη. Η ευθύνη εδώ βαραίνει τον αναβάτη. Η σωστή οδηγική πρακτική για τις μοτοσυκλέτες είναι να κινούνται σε θέση όπου υπάρχει οπτική επαφή μέσα από τους καθρέπτες του αυτοκινήτου. Η παραμονή σε τυφλή γωνία δεν είναι «δικαίωμα στον δρόμο», αλλά ρίσκο που επιλέγεται συνειδητά. Ο οδηγός αυτοκινήτου δεν μπορεί να μαντεύει την παρουσία ενός δικύκλου που βρίσκεται εκτός οπτικού πεδίου και οι αναβάτες καλό είναι να μην παίρνουν το ρίσκο και να βασίζονται στο ότι ο οδηγός θα ελέγξει την νεκρή γωνία του αποτελεσματικά. Σε τελική ανάλυση, η οδική ασφάλεια δεν βασίζεται στο «πρόσεχε με», αλλά στο «φρόντισε να σε βλέπουν». Και αυτό, ειδικά στην περίπτωση της τυφλής γωνίας, είναι ευθύνη της μοτοσυκλέτας.
Οδηγούν λες και δεν υπάρχουν μοτοσυκλέτες γύρω τους.
Σε πολλές καθημερινές καταστάσεις, συμπεριφορές οδηγών αυτοκινήτων δείχνουν ότι δεν υπολογίζουν την παρουσία των μοτοσυκλετιστών. Απότομες αλλαγές λωρίδας χωρίς ειδοποίηση και έλεγχο, κλείσιμο δρόμου σε μποτιλιαρίσματα, ή αδιάφορη χρήση του κινητού αναδεικνύουν μια νοοτροπία «δρόμος για μένα», που αγνοεί την πιθανή παρουσία άλλων οχημάτων, και δε των μοτοσυκλετών που είναι πιο ευάλωτες. Αυτό δεν είναι αποκλειστικά θέμα ατομικής απροσεξίας αλλά πολιτισμικής στρέβλωσης: στην πόλη, όπου το αυτοκίνητο συχνά θεωρείται πιο ασφαλές, η εκπαίδευση και οι κανόνες κυκλοφορίας δεν δίνουν επαρκή έμφαση στην αμοιβαία ευθύνη και αντίληψη. Οι μοτοσυκλετιστές βιώνουν συχνά αυτή την αδιαφορία ως απειλή —απλώς επειδή οι οδηγοί δεν «σκαμπάζουν» από τη δυναμική ενός μοτοσυκλετιστή που πλησιάζει, προσπερνά ή πάει να στρίψει. Το αποτέλεσμα είναι συχνά όχι μόνο επικίνδυνο αλλά και άδικο: μοτοσυκλετιστές στιγματίζονται ως «προκλητικοί» ενώ στην πραγματικότητα είναι οι αποδέκτες μιας οδικής κουλτούρας που προωθεί την «κυριαρχία» και την άτυπη προτεραιότητα του αυτοκινήτου.
Όσο προσεκτικά και αν οδηγείς, πάντα υπάρχουν οι κακοί οδηγοί.
Υπάρχουν συνθήκες στον δρόμο που δεν προβλέπονται, δεν διδάσκονται και δεν αντιμετωπίζονται με καμία «αμυντική οδήγηση», όσο συντηρητικός και προσεκτικός κι αν είναι ο μοτοσυκλετιστής. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου οδηγός αυτοκινήτου ανάβει αριστερό φλας και στρίβει δεξιά. Πρόκειται για μια εντελώς παράλογη, απρόβλεπτη και αντικειμενικά επικίνδυνη ενέργεια, που καταρρίπτει το αφήγημα ότι «αν προσέχεις, δεν θα πάθεις τίποτα». Όταν η πληροφορία που δίνει ένα όχημα είναι ψευδής, ο μοτοσυκλετιστής έχει πολύ περιορισμένο χρόνο ή χώρο αντίδρασης. Όταν ο οδηγός αυτοκινήτου παραβιάζει αυτή τη βασική “σύμβαση επικοινωνίας”, η προνοητικότητα που καλείται να έχει ο μοτοσυκλετιστής είναι … αφύσικη. Κανένα μάθημα οδήγησης δεν μπορεί να προετοιμάσει έναν αναβάτη για κάποιον που δηλώνει αριστερά και κινείται δεξιά ή που ακινητοποιείται χωρίς λόγο και προειδοποίηση στη μέση του δρόμου. Εδώ καταρρέει και η εύκολη κατηγορία «έτρεχε». Ακόμη και με νόμιμη ταχύτητα, ακόμη και με σωστή θέση στη λωρίδα, ο μοτοσυκλετιστής είναι εκτεθειμένος στη οδηγική παραδοξότητα των άλλων. Το να φορτώνεται η ευθύνη στον αναβάτη σε τέτοια σενάρια είναι λάθος γιατί υπάρχουν συμπεριφορές οδηγών αυτοκινήτων που δεν επιδέχονται πρόβλεψη ή άμυνα.
.jpg)
