Traction Control στα 125άρια: Είναι όντως χρήσιμο ή όλα είναι marketing;
Μπορεί απλώς να κινείσαι κανονικά, να περνάς πάνω από μια γλιστερή επιφάνεια και εκεί που όλα φαίνονται φυσιολογικά, ο πίσω τροχός να χάσει απότομα πρόσφυση.
Στα λάδια ή στα πρωτοβρόχια θα χάσεις πρόσφυση σίγουρα.
Μπορεί να σε σώσει από ένα απότομο «μάζεμα».
Το traction control δεν αντικαθιστά τον αναβάτη.
Περισσότερος εξοπλισμός σημαίνει και περισσότερο κόστος.
Στα λάδια ή στα πρωτοβρόχια θα χάσεις πρόσφυση σίγουρα.
Όταν ακούμε για traction control, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως σε μοτοσυκλέτες με πολλούς ίππους και άφθονη ροπή, όπου το άνοιγμα του γκαζιού μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα όρια της πρόσφυσης. Σε ένα 125άρι scooter, όμως, πόσο πραγματικά χρειάζεται ένα σύστημα που περιορίζει το σπινάρισμα του πίσω τροχού; Αλλωστε, ποτέ δεν θα βρεθείς να ανοίγεις το γκάζι και να ψάχνεις απεγνωσμένα τρόπο να κρατήσεις κάτω τη δύναμη σε αυτή τη περίπτωση.
Η απάντηση βρίσκεται όμως όχι τόσο στην ισχύ του κινητήρα, όσο στην κατάσταση του δρόμου. Ένα 125άρι μπορεί να μην έχει τη δύναμη για να προκαλέσει εύκολα απώλεια πρόσφυσης σε στεγνή άσφαλτο, όμως τα πράγματα αλλάζουν όταν ο πίσω τροχός περάσει πάνω από λάδια, νερά, γλιστερή διαγράμμιση, μεταλλικό καπάκι ή κάποιο άλλο σημείο με μειωμένη πρόσφυση. Εκεί δεν χρειάζονται πολλά άλογα για να αρχίσει να σπινάρει ο τροχός. Και κάπου εδώ βρίσκεται η χρησιμότητα του traction control. Δεν είναι απαραίτητο για να εκμεταλλευτείς τη δύναμη του κινητήρα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα επιπλέον περιθώριο ασφάλειας σε μια στιγμή που δεν την περιμένεις.
Μπορεί να σε σώσει από ένα απότομο «μάζεμα»
Μπορεί απλώς να κινείσαι κανονικά, να περνάς πάνω από μια γλιστερή επιφάνεια και εκεί που όλα φαίνονται φυσιολογικά, ο πίσω τροχός να χάσει απότομα πρόσφυση. Το scooter μπορεί να αρχίσει να πλαγιολισθαίνει και, αν ο αναβάτης αντιδράσει απότομα, η κατάσταση να γίνει πολύ πιο δύσκολη, επειδή λόγω κέντρου βάρους το scooter δεν «μαζεύεται» εύκολα.
Το traction control επεμβαίνει περιορίζοντας την ολίσθηση του πίσω τροχού, μειώνοντας τη διαθέσιμη ισχύ όταν αντιληφθεί ότι ο τροχός περιστρέφεται περισσότερο από όσο θα έπρεπε. Δεν καταργεί τους νόμους της φυσικής και φυσικά δεν μπορεί να δημιουργήσει πρόσφυση εκεί που δεν υπάρχει. Μπορεί όμως να κάνει τη μετάβαση από την πρόσφυση στην ολίσθηση πιο ελεγχόμενη.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε ένα scooter που χρησιμοποιείται καθημερινά μέσα στην πόλη, όπου οι συνθήκες του δρόμου αλλάζουν συνεχώς. Δεν χρειάζεται να είσαι γρήγορος για να βρεθείς πάνω σε μια γλιστερή επιφάνεια. Και σε μια τέτοια περίπτωση, το ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί να προλάβει μια ολίσθηση που ο αναβάτης ίσως δεν προλάβαινε καν να αντιληφθεί.
Το traction control δεν αντικαθιστά τον αναβάτη
Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος να αντιμετωπίσουμε το traction control σαν ένα είδος «ασπίδας» που μας επιτρέπει να αγνοούμε την πρόσφυση και τις συνθήκες του δρόμου. Κάτι τέτοιο φυσικά δεν ισχύει. Αν η άσφαλτος είναι βρεγμένη και «λιωμένη», τα διαθέσιμα περιθώρια πρόσφυσης παραμένουν περιορισμένα, ανεξάρτητα από το πόσο εξελιγμένα είναι τα ηλεκτρονικά του scooter.
Το traction control επεμβαίνει όταν αντιληφθεί ολίσθηση του τροχού. Δεν μπορεί να διορθώσει κάθε λάθος και δεν μπορεί να σε προστατεύσει από κάθε απώλεια πρόσφυσης. Για παράδειγμα, αν μπεις πολύ γρήγορα σε μια στροφή και χάσεις πρόσφυση από το μπροστινό, το traction control δεν μπορεί να κάνει κάτι. Η λειτουργία του αφορά τον έλεγχο της πρόσφυσης του πίσω τροχού. Επομένως, το σωστό είναι να το βλέπουμε σαν ένα επιπλέον δίχτυ ασφαλείας και όχι σαν υποκατάστατο της σωστής οδήγησης. Ο προσεκτικός αναβάτης θα συνεχίσει να προσαρμόζει την ταχύτητα και το άνοιγμα του γκαζιού στις συνθήκες, απλώς έχει ακόμη ένα ηλεκτρονικό σύστημα που μπορεί να επέμβει όταν κάτι πάει στραβά.
Περισσότερος εξοπλισμός σημαίνει και περισσότερο κόστος.
Το βασικό επιχείρημα απέναντι στο traction control στα 125άρια είναι απλό: όσο περισσότερη τεχνολογία προσθέτεις, τόσο ανεβαίνει το κόστος και η πολυπλοκότητα. Αισθητήρες, ηλεκτρονικές μονάδες και επιπλέον λογισμικό δεν εμφανίζονται δωρεάν, επομένως ένα scooter με traction control μπορεί να κοστίζει περισσότερο από ένα αντίστοιχο μοντέλο χωρίς το σύστημα.
Υπάρχει επίσης και η παράμετρος της πολυπλοκότητας. Ένα πιο σύνθετο ηλεκτρονικό σύστημα σημαίνει περισσότερα εξαρτήματα που θεωρητικά μπορούν να παρουσιάσουν κάποια βλάβη, ενώ μια πιθανή επισκευή εκτός εγγύησης μπορεί να είναι ακριβότερη από εκείνη ενός πιο απλού συστήματος.
Από την άλλη, το γεγονός ότι ένα 125άρι δεν έχει πολλά άλογα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να χάσει πρόσφυση. Το traction control δεν μπήκε στα μικρά scooter επειδή ξαφνικά απέκτησαν υπερβολική δύναμη, αλλά επειδή μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο ελέγχου σε πραγματικές συνθήκες καθημερινής μετακίνησης. Αρα, είναι marketing; Όχι απαραίτητα. Είναι υποχρεωτικό σε κάθε 125άρι; Ούτε αυτό.
Τελικά, η αξία του φαίνεται περισσότερο τη μία φορά που θα το χρειαστείς πραγματικά, παρά στις εκατοντάδες διαδρομές που δεν θα καταλάβεις ποτέ ότι υπάρχει. Και ίσως αυτό να είναι το νόημα των ηλεκτρονικών ασφαλείας: να μην τα θυμάσαι όταν όλα πηγαίνουν καλά, αλλά να είναι εκεί όταν κάτι απρόβλεπτο συμβεί.
