Οι μεγαλύτερες λωρίδες μπορεί να κάνουν τον μοτοσυκλετιστή πιο επικίνδυνο
Οι φαρδύτερες λωρίδες συνδέθηκαν με περισσότερα περιστατικά υπερβολικής ταχύτητας.
Περισσότερα lane splitting, lane sharing και προσπεράσεις
Γιατί μια φαρδύτερη λωρίδα μπορεί να μας κάνει να τρέχουμε περισσότερο
Ο δρόμος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που οδηγείς χωρίς να το καταλάβεις
Οι φαρδύτερες λωρίδες συνδέθηκαν με περισσότερα περιστατικά υπερβολικής ταχύτητας.
Μια φαρδύτερη λωρίδα κυκλοφορίας μοιάζει εκ πρώτης όψεως ασφαλέστερη για έναν μοτοσυκλετιστή. Υπάρχει περισσότερος χώρος από τα αυτοκίνητα, μεγαλύτερο περιθώριο για ελιγμούς και μικρότερη αίσθηση ότι ο αναβάτης «στριμώχνεται» μέσα στην κυκλοφορία. Όμως έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Accident Analysis & Prevention έδειξε ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πιο σύνθετη.
Οι ερευνητές Kun-FengWu και TongLin εξέτασαν δρόμους στους οποίους μοτοσυκλέτες και scooter κινούνταν μαζί με αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά και μελέτησαν τι συνέβαινε όταν άλλαζε το πλάτος των λωρίδων. Το συμπέρασμα ήταν εντυπωσιακό: όταν αυξήθηκε το διαθέσιμο πλάτος της λωρίδας, καταγράφηκε σημαντική αύξηση στα περιστατικά υπερβολικής ταχύτητας, αλλά και σε συμπεριφορές που σχετίζονται με μεγαλύτερο ρίσκο.
Περισσότερα lane splitting, lane sharing και προσπεράσεις
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν μόνο στην ταχύτητα. Παρακολούθησαν και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ δικύκλων και μεγαλύτερων οχημάτων.
Μετά τη διεύρυνση της λωρίδας παρατηρήθηκαν περισσότερα συμβάντα που σχετίζονταν με lane splitting, κίνηση δύο οχημάτων παράλληλα μέσα στην ίδια λωρίδα (lane sharing) και προσπεράσεις. Πρακτικά, ο επιπλέον χώρος φαίνεται ότι έδινε περισσότερες δυνατότητες για ελιγμούς και διαφορετικές γραμμές κίνησης. Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους μοτοσυκλετιστές, επειδή το δίκυκλο μπορεί πολύ ευκολότερα από ένα αυτοκίνητο να αξιοποιήσει τον επιπλέον χώρο ανάμεσα στα οχήματα.
Στην Ελλάδα, άλλωστε, η διήθηση προβλέπεται πλέον υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ άλλο πράγμα είναι η νόμιμη διήθηση και άλλο μια κανονική προσπέραση ανάμεσα σε κινούμενα οχήματα. Δες αναλυτικά τι ισχύει στο MotoTriti για την προσπέραση από δεξιά και τη διήθηση με μοτοσυκλέτα.
Γιατί μια φαρδύτερη λωρίδα μπορεί να μας κάνει να τρέχουμε περισσότερο
Το ενδιαφέρον της έρευνας δεν είναι ότι οι φαρδιές λωρίδες είναι από μόνες τους «επικίνδυνες». Το πραγματικό ζήτημα είναι πώς αντιλαμβάνεται ο οδηγός και ο αναβάτης τον διαθέσιμο χώρο. Όταν ο δρόμος φαίνεται ανοιχτός και υπάρχει μεγάλο περιθώριο γύρω από το όχημα, ο οδηγός αισθάνεται μικρότερη πίεση από το περιβάλλον. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες ταχύτητες ή περισσότερους ελιγμούς. Αντίθετα, όταν η λωρίδα είναι στενότερη, η αίσθηση του περιορισμένου χώρου μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε τέτοιες κινήσεις. Το ίδιο ισχύει γενικότερα για την αντίληψη κινδύνου στη μοτοσυκλέτα. Η απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, για παράδειγμα, δεν είναι απλώς θέμα διαθέσιμου χώρου αλλά και χρόνου αντίδρασης. Το MotoTriti έχει αναλύσει τον κανόνα των 2 δευτερολέπτων και γιατί είναι κρίσιμος για έναν αναβάτη.
Η έρευνα δεν λέει ότι οι φαρδιές λωρίδες προκαλούν περισσότερα ατυχήματα Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια φαρδύτερη λωρίδα προκαλεί από μόνη της περισσότερα τροχαία ατυχήματα. Οι ερευνητές μελέτησαν κυρίως αλλαγές στη συμπεριφορά οδηγών και αναβατών και τα λεγόμενα «surro gate safety events», δηλαδή περιστατικά και συμπεριφορές που χρησιμοποιούνται ως ενδείξεις αυξημένου κινδύνου. Η μελέτη έγινε σε δύο σημεία όπου πραγματοποιήθηκαν αντίθετες αλλαγές: στο ένα μειώθηκε ο αριθμός των λωρίδων και η εξωτερική λωρίδα έγινε φαρδύτερη, ενώ στο άλλο προστέθηκε λωρίδα και ο διαθέσιμος χώρος μειώθηκε. Έτσι οι ερευνητές μπόρεσαν να συγκρίνουν τι συνέβαινε πριν και μετά την αλλαγή της διαμόρφωσης του δρόμου.
Ο δρόμος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που οδηγείς χωρίς να το καταλάβεις
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της έρευνας. Η συμπεριφορά ενός αναβάτη δεν εξαρτάται μόνο από την εμπειρία του ή από τη μοτοσυκλέτα που οδηγεί. Το ίδιο το περιβάλλον του δρόμου μπορεί να επηρεάζει υποσυνείδητα τον τρόπο με τον οποίο κινείται. Περισσότερος χώρος μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα να οδηγήσει σε περισσότερη ταχύτητα και περισσότερους ελιγμούς. Και στη μοτοσυκλέτα το περιθώριο λάθους είναι μικρότερο. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόσφατη έρευνα που παρουσίασε το MotoTriti έδειξε πως ένας στους δύο αναβάτες υπολογίζει λάθος την απόσταση φρεναρίσματος. Το παράδοξο λοιπόν είναι ξεκάθαρο: ένας δρόμος που οπτικά δείχνει πιο άνετος και ασφαλής μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε τόσο άνετα, ώστε τελικά να οδηγήσουμε πιο επιθετικά.
