??? ??????????: ?????????

Τα λιπαντικά κινητήρων είναι προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζονται, καθώς η αποστολή τους είναι ιδιαίτερα δύσκολη, μιας και πρέπει να «επιβιώνουν» σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Το λιπαντικό, άλλωστε, έχει να αντιμετωπίσει μέσα στο στενό περιβάλλον του κινητήρα πολλές, διαφορετικές συνθήκες. Έτσι, ένα λιπαντικό πρέπει να αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες του θαλάμου καύσης, στις μεγάλες πιέσεις του κιβωτίου, των κουζινέτων και των ρουλεμάν, να προστατεύει όλα αυτά τα μεταλλικά εξαρτήματα από τη διάβρωση, να τα ψύχει στο πέρασμά του και, παρ’ όλα αυτά, να αντέχει για πολλά χιλιόμετρα!

Ένα λιπαντικό κινητήρα είναι ένα μείγμα χημικών ενώσεων. Παράγεται χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη ένα λάδι «απλό», στο οποίο προστίθενται όλα τα υπόλοιπα απαραίτητα πρόσθετα. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε τη βασική διαφορά μεταξύ λιπαντικών μοτοσικλετών και αυτοκινήτων. Στις μοτοσικλέτες, το λιπαντικό του κινητήρα λιπαίνει και το κιβώτιο ταχυτήτων, στο οποίο υποβάλλεται σε μεγάλες επιφανειακές πιέσεις. Γι’ αυτό το λόγο, τα λιπαντικά μοτοσικλετών περιέχουν επιπλέον πρόσθετα, ώστε να αντεπεξέλθουν και σε τέτοιου είδους καταπόνηση, αντίθετα με τα αυτοκίνητα, στα οποία υπάρχει ξεχωριστό λιπαντικό για αυτό το σκοπό.

Βασικό στοιχείο των λιπαντικών είναι το ιξώδες τους. Αυτό δείχνει τη ρευστότητα και χαρακτηρίζεται από έναν αριθμό SAE. Μεγάλος αριθμός SAE δείχνει παχύρρευστο λιπαντικό. Το ιξώδες αλλάζει με τη θερμοκρασία, για αυτό υπάρχουν λιπαντικά μονότυπα και πολύτυπα. Τα μονότυπα χαρακτηρίζονται από έναν αριθμό SAE και έχουν περιορισμένο εύρος αποδεκτών θερμοκρασιών. Αυτό σημαίνει ότι, αν χρησιμοποιούμε μονότυπα λιπαντικά στη μοτοσικλέτα μας, θα πρέπει να τα αλλάζουμε όταν αλλάζει ο καιρός, γεγονός που δεν έχει βοηθήσει τόσο στη διάδοσή τους…

Μεγαλύτερη χρησιμότητα έχουν τα πολύτυπα λάδια. Αυτά χαρακτηρίζονται από δύο αριθμούς SAE (π.χ. 10W-40). Στις χαμηλές θερμοκρασίες συμπεριφέρονται σαν λεπτόρρευστα (10W, W από το Winter), ενώ στις υψηλές ως παχύρρευστα (40). Τo ακριβές ιξώδες του λαδιού που πρέπει να χρησιμοποιούμε στη μοτοσικλέτα μας, σε σχέση με τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, το δίνει ο κατασκευαστής στο manual που τη συνοδεύει και καλό είναι να ακολουθείται κατά γράμμα.

Στα συνθετικά λιπαντικά, το «βασικό» λάδι, δηλαδή το αρχικό λάδι πριν μπουν τα πρόσθετα, είναι προϊόν χημικής αντίδρασης και όχι απόσταξης. Μπορεί να είναι και μείγμα συνθετικού και ορυκτελαίου, κάτι το οποίο γίνεται για λόγους κόστους. Σε αυτή την περίπτωση, όταν το ποσοστό ορυκτελαίου υπερβαίνει το 14%, το λιπαντικό ονομάζεται ημι-συνθετικό ή συνθετικής βάσεως.

Λόγω του τρόπου παραγωγής των συνθετικών λιπαντικών, μπορούν εύκολα να επιτευχθούν ιδανικές συνθήκες και να υπάρχει σταθερή ποιότητα. Επιπλέον, η ποιότητα του τελικού προϊόντος δεν εξαρτάται από την πρώτη ύλη, αφού αυτή είναι τεχνητή. Γενικά, τα συνθετικά λιπαντικά – και σε μικρότερο βαθμό τα ημι-συνθετικά – παρουσιάζουν κάποια πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των ορυκτελαίων.

Ένα συνθετικό λιπαντικό παρουσιάζει καλύτερη λιπαντική συμπεριφορά, δηλαδή καλύτερη προσαρμογή στην αλλαγή της θερμοκρασίας, μικρότερη κατανάλωση λιπαντικού και λιγότερες φθορές στα εξαρτήματα που λιπαίνει. Επιπλέον, έχει μεγαλύτερη αντοχή σε οξείδωση, οπότε αυξάνονται τα διαστήματα αντικατάστασής του. Αν στα παραπάνω προσθέσετε και τη χαμηλότερη τοξικότητα, κάτι σημαντικό με τη σημερινή οικολογική ευαισθητοποίηση, θα καταλάβετε γιατί έχουν αντικαταστήσει τα ορυκτέλαια.